Kartaltepe Mahallesi. İncirli Caddesi Başarı Sk. No:1 B Blok Kat 3 D:6 Bakırköy
0532 307 97 40
psikolojidivan@gmail.com

BİR VARMIŞ BİR YOKMUŞ

       Oyun oynamak, etkinlikler yapmak, birlikte spor yapmak veya dışarda bir aktiviteye gitmek… Belki de çocuğunuzla birlikte yapabileceğimiz bir sürü aktivite var. Peki ya çocuğunuza hikayeler okumak, masallar anlatmak; bu saydıklarımızın arasında neden olmasın? Bu etkinlik, hem yetişkinlerin hem de çocukların çok keyif aldığı bir durum olmakla birlikte; bu türden etkinliklerin çocuk gelişimine de çok büyük katkısı var.

        Her çocuk masal dinlemeyi sever. Okuyan çocuk, dünyayı her yönüyle tanıma fırsatı yakalar. Pek çok toplumsal kuralı dinlemek, anlamaya ve öğrenmeye çalışmak sıkıcı olabilecekken; masallar ve hikâyeler aracılığıyla bu kurallar ilginç ve zevkli bir şekilde öğrenilir. Masallar, anlatılması ve anlaşılması zor olan olguların anlamlandırılması için de bir yoldur. Çocuk, çevresindeki olup bitenlere karşı neden-sonuç ilişkileri kurmaya çalışırken olağanüstü ve sürükleyici olaylarla kötülüklerin ve iyiliklerin nasıl yorumlanması gerektiğini de öğrenmiş olur. Çoğunlukla masalların mutlu sonla bitiyor olmasını da göz önünde bulundurursak; çocuklara kötülere rağmen yardımseverliğin, iyiliğin kazandığı bir dünyanın da var olduğunu göstermiş oluruz. 

Masallar çocukların hayal gücü ve yaratıcılıklarını geliştirir

Hem dinleyeni hem de anlatanı hayal dünyasıyla buluşturan masallar ve hikâyeler, günlük hayatın karmaşasından bir nebze olsun bir kaçış fırsatı yaratır. Günümüzde gerek yetişkinler, gerekse çocuklar tarafından uzun zaman dilimleri ayrılarak izlenen televizyon programları, izleyicilerin hayal kurma gücünü zayıflatırken; masal ve hikâyeler, çocuklara hayal güçlerini kullanma ve geliştirme fırsatı sunar.

Masallar çocukların korkularıyla baş etme becerilerini geliştirir

Çocuğunuzun korkularına benzer korkuları ele alan hikâye ve masalları onlara anlatmak, çocuğunuzun bu korkularıyla başa çıkmasına yardım edebilir. Örneğin; hayaletlerden korkan bir çocuğa okuyacağımız bir masal ya da hikaye sonucunda çocuğunuz o kahramanla özdeşim kurup korkularını yenecektir. Duygularını daha iyi tanımasına ve kabullenmesine yardımcı olacaktır. Aynı zamanda ‘’yalnız değilim’’ düşüncesini, yani, kendisi gibi diğer çocukların da benzer duyguları hissedebildiğini görmesi; kendini daha çok kabullenmesine yardımcı olacaktır.

Masallar çocukların sorun çözme becerilerini geliştirir

Masal ve hikâyeler çocukların; neyin doğru neyin yanlış, neyin iyi neyin kötü olduğu üzerine düşünme, karar verme ve yaşadıkları sorunlar karşısında farklı seçeneklerle problem çözme becerilerini geliştirir. Bunun yanı sıra masal ve hikâyelerin, çocukları rahatlatıcı ve stresle baş etmelerini sağlayıcı etkileri de vardır. Yaşadıkları güncel sorunlarla hikayelerde veya masallarda karşılaşarak, benzer olaylarda kahramanların neler yaptığını ve nasıl üstesinden geldiğini öğrenerek kendi sorunlarının üstesinden daha kolay gelmeleri sağlanacaktır. Aynı zamanda masal ve hikayeler, çocukların başkalarının başına gelen olaylara karşı daha duyarlı olmalarını öğreterek empati duygusunu geliştirmelerine yardım eder. Masal ve hikâyeler çocukların, başkalarının başına gelen olayları anlayarak onlarla empati kurmalarına ve duyarlılıklarını artırmalarına yardımcı olur. 

Masallar çocukların dil gelişimini destekler

Kitaplarla, hikayelerle ve masallarla büyümenin ileriki yaşlarda, çocukların okuma yazma becerileri ve dil gelişimlerine katkısı yoğundur. Bol bol masal ve hikâye dinleyen çocuklar günlük konuşmalar sırasında yeni kelimelerle karşılaştıklarında kendilerini çok daha anlaşılır bir şekilde ifade edebilir ve daha rahat iletişim kurabilirler. Ayrıca erken yaşta çocuklarına kitap okuyan ebeveynler çocuklarına bilişsel ve duyuşsal gelişimin yanı sıra aynı zamanda kitap okumayı da sevdirerek; onların güzel bir alışkanlık kazanmasını da sağlar.

Masal ve hikâyeler çocukların toplumsal değerleri öğrenmelerinde rol oynar

Hepimizin bildiği üzere birçok masal ve hikâyenin içinde adalet, dürüstlük, işbirliği, paylaşma, bireyin kendisine ve başkalarına saygı duyması gibi toplumsal değerler işlenmektedir. Böylelikle çocuklar da yaşamlarında önemli yer tutan bu toplumsal değerleri ele alır ve işlemeye başlar. Örneğin; dürüstlükle ya da saygı ile alakalı bir konuda hikaye ya da masal okunmuşsa, çocuğun bu soyut kavramları anlamlandırması çok daha kolay olacaktır. Masalın kahramanı, yaşadığı bir durumu değerlendirip düşüncesini arkadaşı ile sakin bir şekilde paylaşarak dürüstlük ilkesi ile ilgili bir davranış geliştirmiş olmaktadır. Bunu dinleyen ya da okuyan çocuk artık şunu bilecektir: “Başkalarının arkasından konuşmak doğru bir davranış değildir”. İletişim kurarak, doğru kelimeleri seçerek yanlışlığı düzeltmek ya da duyguları ifade etmek doğru bir davranıştır. Aynı zamanda bunları yapabilen bir çocuk ‘’dürüst’’ davranmış da olacaktır. İşte masallar ve hikayeler, çocukların zihninde bu türlü davranış kodlamaları yaparak toplumsal sınırlar içinde neleri yapıp neleri yapmamaları gerektiğini de öğretmiş olacaktır. Tabi ki burada masallar okunduktan sonra ebeveynin tutumları da oldukça önemlidir. Hikaye sonrasında vereceği geri bildirimler ya da pekiştireçler; davranışları daha kalıcı hale getirecektir.

Yazan: Psikolog Müberra SABUNCU

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir